ويژ گي هاي مديران از ديدگاه حضرت علي (ع)در نهج البلاغه - بهروز بخشي
منبع : نهج البلاغه وشرح عهد نانه حضرت علي (ع)به مالك اشتر ،مدير

متن شماره 2: ويژ گي هاي مديران از ديدگاه حضرت علي (ع)در نهج البلاغهبازدید کننده : 569 نفر

 

هر گاه مدیر بخشی از وقت خود را به ملاقات و ارتباط مستقیم با کارکنان اختصاص دهد متضمن دو فایدهٔ بزرگ است:

الف) مدیر از این طریق می‌تواند از نیازها و مشکلات و گرفتاری‌های کارکنان خود آگاه شود و برای حل آنها در حد توان اقدام کند و بدین وسیله انگیزه و روحیهٔ کارکنان را برای تلاش و کوشش بیشتر تقویت کند.

ب) علاوه بر آشنایی با مشکلات کارکنان، مدیر می‌تواند بدین وسیله از مشکلات سازمان نیز آگاهی یافته و با اقدام برای حل و فصل آنها، موفقیت و پیشرفت سازمان را تضمین نماید.

ويژ گي هاي مديران از ديدگاه حضرت علي (ع)در نهج البلاغه

1-در همه کارها خدا را ناظر دانستن وبا اودر ارتباط حقيقی بودن.

2-خود را به زيور تقوی آراستن -خود نگهدار بودن-پيرو هوی وهوس نبودن.امیرالمؤمنین(ع) در دو فراز از فرمان تاریخی خود به     مالک اشتر، او را از غرور می‌هراساند و به وی هشدار می‌دهد و روش پرهیز از غرور را     به او تعلیم می‌فرماید: «چنانچه بر اثر پست و مقام که به تو داده شده است در تو     تکبر بوجود آید و در خود احساس خود‌بینی نمایی، فوراً بیاد بیاور عظمت ملک خداوندی     را که فوق تو است و به قدرت و سلطه خداوند و ضعف خود توجه داشته باش، این توجه و     نگرش است که سرکشی و تمرد را از تو می‌گیرد و تندی تو را فرو می‌نشاند و آن عقل را که از مغزت بیرون رفته بود به تو باز می‌گرداند. پرهیز کن از برابری با عظمت خداوند متعال و از همانند بینی خود با او در جبروت ربوبی زیرا خداوند متعال هر جباری را ذلیل و هر متکبری را پست و خوار می‌سازد». همچنین در همین نامه می‌فرماید: «به پرهیز از خود پسندی و بالیدن به خود و از تکیه به چیزی که تو را به خود پسندی وا دارد و از اینکه دوست بداری مردم تو را بسیار بستایند زیرا این صفات پلید از مهمترین دام‌های شیطان است تا نیکی نیکوکاران را در آن محو سازد»

3-خود را خدمت گزار مردم تلقی کردن-در خدمت آنان بودن -کارکردن برای آنان را وظيفه دانستن ومنت ننهادن.

4-همواره با مردم جامعه در ارتباط بودن واز آنها فاصله نگرفتن.امام علی(ع) به مالک اشتر دستور می‌دهند که با مردم ارتباط مستقیم داشته باشد و از نزدیک به حرف‌ها و نقطه نظرات آنها گوش سپارد و از فاصله گرفتن از آنها بپرهیزد: «مبادا به مدت طولانی خود را از مردم دور نگه داری»

5-با افراد به عدل رفتار کردن وتبعيض روا نداشتن.

6-در مسائل خود پيش قدم وسر مشق قرار گرفتن وعامل به گفتار بودن.

7-از ريا پرهيزکردن.

8-وفای به عهد کردن.

9-از لغزش ديگران گذشتن.(تغافل)یکی از صفات پسندیده و مثبت مدیران شایسته آن است که چنانچه فردی نزد او به عذر خواهی آمد، عذر او را بپذیرد و در مقام اصرار بر تخلفش بر نیاید که این روش اثری نیکو در جذب نیروها و وفاء بیشتر آنان نسبت به نظام و سازمان خواهد داشت. حضرت علی(ع) در عهدنامهٔ مالک اشتر به او توصیه نموده‌اند که افرادی را برای کارهای کلیدی و مهم انتخاب کن که هنگام معذرت خواهی از وی با سینه باز و بزرگواری عذر طرف را بپذیرد. همچنین در جای دیگر از همین عهدنامه فرموده‌اند که با افراد باگذشت بپیوند و آنها را به عنوان کارگزار انتخاب نما.

10-به افراد شخصيت دادن وبا مردم خوش بر خورد بودن وبا اربا ب رجوع ملاطفت کردن.

11-همواره هدف داشتن واز خداوند در خواست توفيق در هدف داشتن.

12-برنامه داشتن وبه برنامه ريزی معتقد بودن.

13-نظم داشتن وبه نظم وانضباط پايبند بودن.

14-سازمان دادن وواگذارکردن کارها به افراد شايسته.

15-بر کار افراد نيک نظارت کردن وارزشيابی نمودن.

16-به اصل تشويق وتنبيه در اداره کردن معتقد بودن.

17-با افراد پرهيزگار مشورت کردن وبعد تصميم گرفتن.

18-در سبک ارتباط نگارش همواره خود را بنده خدا دانستن.

19-جدی بودن در تمام کارها ونيک دقت کردن.

20-از احوال مديران قبلی عبرت گرفتن.. حضرت علی(ع) در نامه به مالک اشتر می‌فرمایند: «سپس ای مالک بدان که ترا به دیاری فرستاده‌ام که پیش از تو داد و بیداد فراوان بر آن رفته است و مردم در کار تو همان‌گونه نظر خواهند کرد که تو در کار والیان پیش از خویش نظر می‌کنی و از تو همان خواهند گفت که تو درباره آنان می‌گویی. همانا که نیکوکاران را از سخنانی می‌توان شناخت که خدای دربارهٔ آنان بر زبان بندگان خود روان می‌سازد. پس کردار شایسته، نیکوترین اندوختهٔ تو باد. بر هوسناکی‌ها چیره باش و دریغ دار که نفس خویش به چیزی که نه حلال است بیالایی» (نهج‌البلاغه: نامه ۵۳). همچنین آن حضرت در وصیت خود به امام حسن(ع) به عبرت گرفتن از کار گذشتگان امر می‌فرماید: «و بر دل خود داستان گذشتگان بخوان و سرگذشت پیشینیانش یاد آور و بر دیار و آثارشان بگذر. پس بنگر که چه کردند و از کجا بر شدند و به کجا فرود آمدند و در کجا جای گزیدند. آنگاه بینی که از دوستان جدا ماندند و به‌دیار تنهایی فرود آمدند آنگونه که تو نیز پس از اندک زمان یکی از آنان خواهی بود» (نهج‌البلاغه: نامه ۳۱).

کلام و سیره معصومین (ع)، درس زندگی سعادتمند در این دنیا و رستگاری آخرت برای انسان است.  معارف اهل بیت فقط به یک بعد انسان نمی‌پردازد و انسان را در تمام ابعاد وجودی رشد می‌دهد. براین اساس می‌توان چنین نتیجه‌گیری نمود که در رویکرد اسلامی، نظامی جامع و همه جانبه در مقام تعریف ویژگی‌های مدیران مد نظر است که ابعاد درونی ساختاری، رفتاری را بصورت همزمان پوشش می‌دهد.

با توجه به كلام و سيره معصومين (ع)مديران دل سوز شهر ما نيز با الهام از اين سخنان مسائل و موارد حاشيه اي را كنار گذاشته و با تمام توان نسبت به آباداني شهر و خدمات رساني به اين مردم حق شناس كوشش نمايند .



هوشنگ : 1389/4/6 - 17:33:59
تشکر


اصغر نعمتی : 1390/1/21 - 15:33:02
سلام اقای بخشی


استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع بلامانع است.
درج مطالب نویسندگان به منزله تأیید آن نیست. 0s