فولکلور مذهبی میانه ؛ محرم و شاخسئي ـ واخسئي - طاهر نائبی
منبع : کتاب شهرستان میانه

متن شماره 32: فولکلور مذهبی میانه ؛ محرم و شاخسئي ـ واخسئيبازدید کننده : 922 نفر

در كنار مراسم نوحه خواني ، شبيه خواني ، تعزيه خواني ، سينه زني ، زنجيرزني و ... كه همگي از مراسم متعارف محرم و صفر در آذربايجان     است ، مراسمي نيز در شبهاي اول تا دهم محرم در ميانه انجام مي پذيرد كه بنام «شاه حسين ـ واي حسين» يا به گويش محلي «شاخسئي ـ واخسئي» معروف است و تقريباً مختص ميانه است.

اين مراسم كه غالباً در محوطة چهارراه پائين و يا محوطة امامزاده     اسماعيل(ع) انجام مي گيرد ، در قالب دستجات مختلف صورت مي پذيرد. مردان يك دسته ، دست چپ را بر دوش شخص كناري انداخته و با دست راست بر سينه مي زند. بدينگونه زنجيروار يك دستة 30ـ20 نفري و يا بيشتر را تشكيل مي دهند كه با رهبري يك نفر مراسم را اجرا مي كنند.

رهبر دسته اشعاري مي خواند و دسته براي هر بند پاسخي مي دهد. او به آرامي مي خواند: «شاخسئي». دسته پاسخ مي دهد: «واخسئي». رهبر ادامه مي دهد: «آغام» ، دسته: «شهيد». رهبر: «عطشان» ، دسته: «حسين». رهبر: «مظلوم» ، دسته: «حسين».رهبر: «تشنه» ، دسته: «عباس ـ عباس ـ عباس». رهبر: «تشنه بالا» ، دسته: «عباس ـ عباس ـ عباس». رهبر: «تشنه» ، دسته: «عباس». رهبر: «شاخسئي» ، دسته: «واخسئي».... و بهمين ترتيب تا ساعتي اين شور تكرار مي شود.

هر بند ممكن است براي آماده شدن روحي و جسمي افراد و تحريك دسته چندين بار تكرار شود. اوج اين مراسم كه با شور و حال وصف ناپذيري اجرا مي شود و همراه با اوجگيري صدا و سينه زني و پايكوبي است ، مربوط به بند آخر است كه دسته نداي «عباس ـ عباس ـ عباس» را مي گويد و دوباره با هدايت رهبر دسته فرود آمده و آرام آرام مي خوانند.

دستجات مختلف كه همگي در يك محوطه اين مراسم را اجرا مي كنند ، يك حركت چرخشي دارند و غالباً در انتهاي بند ، دستجات فشرده تر و بسته تر شده و دوباره باز مي شوند.

و به این ترتیب ازنزدیک شدن ایام دهه اول محرم و ماه عزای حسینی خبر می دهند. در حالی که چهره شهر تماماً دگرگون شده و سرتاسر سیاهپوش گشته است هیأتهای عزادار ، حسینیه ها و تکیه ها نیز آماده مراسم ویژه خود می شوند. از روز سوم این ماه کم کم هیأتهای سینه زنی و زنجیرزنی در کوچه ها خیابانها ، بازار ، مساجد ، میادین ، و حسینیه ها حضور پیدا کرده به سوگواری می پردازند. این وضع تا دوازدهم محرم همچنان با شور و حال تمام ادامه می یابد. مراسم شبیه خوانی در صبح روز عاشورا و شمع گذاری در شام غریبان ، یکی دیگر از سوگواریهای این ایام است که با روش سنتی خاصی دراین شهر اجرا می شود.

بعضی از این هیأتها دراربعین حسینی برای عرض تسلیت به ساحت مقدس ثامن الائمه (ع) به مشهد مقدس مشرف می شوند و جمعی نیز در سطح شهر به همان ترتیب مراسم سوگواری به پا می کنند.

 منابع :

کتاب شهرستان میانه ،نائبی،محمد صادق

www.maddahan.com

 

 

 



مجید نصیری : 1389/10/14 - 12:24:33
سی دی شبیه خوانی رو می خوام
....................
صدای میانه: براتون پست می کنیم!


استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع بلامانع است.
درج مطالب نویسندگان به منزله تأیید آن نیست. 0s